Biyolojik Savaş ve Korunma


 BİYOLOJİK SAVAŞ



BİRLEŞMİŞ MİLLETLER CENEVRE SÖZLEŞMESİ İLE BİYOLOJİK VE KİMYASAL SİLAHLARIN İNSANLAR ÜZERİNDE KULLANILMASI YASAKLANMIŞTIR!

Biyolojik Savaş; İnsan, evcil hayvan ve faydalanılan bitkilerde ölüm veya zarar meydana getirmek, malzemeyi hasara uğratmak amacıyla mikroorganizmaların veya bunların toksinlerinin (zehirlerinin) kasten kullanılmasıdır.

            BİYOLOJİK SAVAŞ MADDELERİNİN BELLİ BAŞLI ÖZELLİKLERİ

            * Üretimleri kolay ve ucuzdur.
            * Depolama şartlarına ve dış şartlara dayanıklıkları fazladır.
            * Enfeksiyon yetenekleri fazla olup, salgın yapabilmektedir.
            * Hastalık yapmaktadır.
            * Vücuda çeşitli yollardan girer.
            * Kuluçka devreleri genellikle kısadır.
            * Teşhis ve tedavileri güç olup, çok zaman almaktadır.
            * Öldürücüdür.

            BİYOLOJİK SAVAŞ MADDELERİNİN VÜCUDA GİRİŞ YOLLARI

             * Solunum Sistemi,
             * Sindirim Sistemi,
             * Deri,
             * Tenasül Organları, Göz Kanjiktivaları.

             Biyolojik ajanın vücuda giriş yollarına göre tehlike oranı artar. Örneğin; ŞARBON hastalığı mikrobu deri yolu ile alınırsa ölüm oranı % 5 - 20 civarında iken, solunum yolu ile alındığında ölüm oranı % 99` a kadar çıkar. Yine VEBA deri yolu ile alındığında ölüm oranı % 20 - 30 iken, solunum yolu ile alındığında ölüm oranı % 95` e kadar çıkar. Tüberküloz basilleri solunum yolu ile akciğere girince hastalık VEREM olur. Aynı basiller sindirim yolu ile alınırsa bağırsakta, bağırsak hastalığı olur. TİFO mikrobu yaralardan geçerse az, sindirim yolu ile alınırsa çok tehlikeli olur.

              BİYOLOJİK SAVAŞA KARŞI SAVUNMA

              Biyolojik savaş maddelerinin etkilerini azaltmak veya yok etmek amacı ile alınan önlemlerin tümüne BİYOLOJİK SAVUNMA denir. Etkili bir savunma içi iyi eğitilmiş personele, çok etkili haber alm birimlerine, çabuk ve etkili bir şekilde organize olan Sağlık, Sivil Savunma ve İtfaiye teşkilatlarına gerek bulunmaktadır.

              BİYOLOJİK SAVAŞ MADDELERİNDEN KORUNMA TEDBİRLERİ

              1- Genel Tedbirler

              * Sağlık, İtfaiye, Sivil Savunma ve diğer ilgili personel ve halk biyolojik savaş hakkında bilgilendirilmelidir.
              * Hijyen kural ve esasları öğretilmelidir.
              * Bütün yurtta aşı, serum, ilaç, hastane, doktor ve sağlık personeli yeterliliği sağlanmalıdır.
              * Planlanan aşılar zamanında yapılmalı ve gerekli sihhi tedbirler alınmalıdır.
              * Biyolojik savaş maddelerine karşı koruyuculuk sağlayan malzemeler (maske, koruyucu elbise, kitler) temin edilmeli ve kullanılması öğrenilmelidir.
              * Şahsi ve çevresel temizliğe dikkat edilmelidir.
              * Su ve besin maddeleri temiz olarak kapalı kaplarda bulundurulmalı ve gerektiğinde kaynatılmalıdır.
              * hastalıklar, ilgili yerlere derhal haber verilmelidir.
              * Yetkililerin emir ve talimatlarına uyulmalıdır.
              * Bulunulan İl / İlçe Kriz Merkezlerinin adres ve telefonları öğrenilmelidir.

              2- Bireysel Tedbirler

              * Varsa maske takın
              *  Kirlenmiş sahadan en kısa sürede uzaklaşın.
              * Hiç bir şeye el sürmeyin ve yere atılmış eşyaları almayın.
              * Elbisenizi düğmeleyini eldivenlerinizi giyin ve ve açık yerlerinizi kapatın. (kesik ve yaralar yara bandı ile kapatılmalıdır.)
              * Yakınınızda sığınak varsa sığınağa girin.
              * Yanınızdaki yicek ve içecekten başkasını yiyip, içmeyin.
              * İçecek ve yiyecekleri kaynatın.
              * Kullanılacak malzemeleri ve araçları sterilize edin.
              * Vücudunuzu temiz tutun.
              * Hastalık halinde derhal doktora müracaat edin.
              * Şaşırmayın, heyecanlanmayın ve şayialara inanmayın.
              * Gerektiğinde İl / İlçe kriz merkezlerine başvurun.

              3- Toplu Korunma

              Toplu olarak korunma sığınaklar ile sağlanır. Sığınakların havalandırma tertibatlarının filtreli olması, giriş ve çıkışların iyi izole edilmesi gereklidir. Ayrıca sığınaklarda personele yetecek temizlik ve tedavi maddelerinin bulundurulması gereklidir.

              4- Sığınaklarda Uyulması Gereken Kurallar
   
              * Sığınağa girenlerin temizliği yapılmalıdır.
              * Kontrol ve muayeneden geçirlmeyen gıda maddeleri ile su sığınağa sokulmamalıdır.
              * Yiyecek ve içeceklerin kapalı kutularda bulundurulması, yiyeceklerin pişirilmeden yenmemesi ve suların kaynatılmadan içilmemesi gerekir.
              * Çöp ve dışkıları naylon torbalara doldurup ağızları bağlı tutulmalı ve dezenfekte edilmelidir.

               BİYOLOJİK SAVAŞ MADDESİ İLE KİRLENEN PERSONEL VE EŞYANIN TEMİZLENMESİ

               Biyolojik taarruzdan sonra temizlenmek için en basit ve en tesirli usul, su ve sabunla yıkanmak ve yıkamaktır.

               1- Dekantaminasyon Maddeleri (Temizlenme)

               Dekantaminasyonda kullanılan maddeler standart ve tabi maddeler olmak üzere ikiye ayrılır.

               Standar Temizleme Maddeleri

               a) Kireç Kaymağı Tozu

               2Ca (OH) 2 + 2C12 40-50 C   Ca (CIO) +CaC12 + 2H2O fırınlama metodu ile elde edilen ve en iyi kireç kaymağı; % 43 aktifklor, % 40 kireç, % 17 su ihtiva eden beyaz bir tozdur. 25 Kğ.lık bidonlarda muhafaza edilir. Kullanımı sırasında temizleme ekipmanı, maske ve eldiven takmalı, koruyucu elbise giymelidir.

                b) Kostik Soda (Sodyum Hidroksit = NaoH)
                Endüstride kostik sada veya sud kostik adı ile bilinir. Genellikle kimyasal ve biyolojik savaş maddelerini tesirsiz hale getirir. Özellikle sinir gazlarına karşı çok etkindir. Yoğunlaştırılmış eriyik halinde karıştırılırsa % 5 lik eriyik elde edilir. Koruyucu elbise , maske ve eldiven ile kullanılır. (Kişisel temizlemede kullanılmaz, katı ve sıvı halde cilt ve gözlerle, elbiseler için tehlikelidir. Madeni yüzeyleri özellikle aliminyum ve çelik aksamı paslandırı ve bozar.)
           
                c) Sabun ve Deterjanlar
                Günlük hayatta kullandığımız organik solventler, nükleer, biyolojik ve kimyasal harp maddelerinin fiziki olarak temizlenmesinde etkin maddelerdir.

               Doğal Temizleme Maddeleri

               a) Su ve Buhar
               Kirli sahalar abasınç altında su ve buhar uygulanmasıdır. Kirliliği hizlı gidermek için sabun veya diğer deterjan kullanılır. Artık kirli su belirli çukurlara alınmalı, yeri işaretlenmelidir.

              b) Sıcak Hava
              Kirlenen hassas cihazların, motor veya uçak kabinlerinin temizlenmesi amacıyla özel durumlarda kullanılır. Sıcak hava, sıvı haldeki kimyasal kirletici maddeyi buharlaştırır. Dışarı çıkan kirletilmiş hava olabilir. Ayrıca sıcak havanın giderilme hızı ve ısısı cihazlara göre ayarlanmalıdır.
 
              c) Toprak ve Kum
              Arazi kirliliğinda birikimlere toprak ve kum atılarak örtülmesi işlemidir. Çokça kireç kaymağı uygulanır.

               2- Personelin Temizlenmesi

               Biyolojik maddelere maruz kalan personel, sıcak sabunlu su ile yıkanarak temizlenir, varsa mikrop öldürücü sabunlar kullanılmalıdır.

               3- Eşyaların Temizlenmesi

               Kirlenen elbise ve çamaşır ile diğer eşyalar ilk fırsatta sabunlu veya deterjanlı su ile yıkanır yada kaynatılarak temizlenir. Koruyucu maske, filtre elemanları çıkarılarak dış ve iç kısımları temiz bir bezle temizlenir, sonra ılık sabunlu suda yıkanır ve dezenfektan kimyasal eriyikler kullanılarak temizlenir. Biyolojik madde ile kirlenen yiyecek ve içecekler hastalık meydana getiren doğal kaynaklardır. Sağlık personeli tarafından yenmelerine ve içilmelerine müsade edilmedikçe kullanılmaz.

               4- Yiyecek ve İçeceklerin Temizlenmesi  

               * Taze sebze ve meyvelerin kirli kısımları kesilerek atılır ve bol su ile yıkanarak temizlenir.
               * Et ve benzeri maddelerde koku ve renk atımı varsa, kesinlikle kullanılmamalıdır. Kuru yiyecek maddelerini kaynatarak pişirme en iyi temizleme yoludur.
               * Ambalajlı yiyecek madderleri ise; ( Sağlam ve dayanıklı ambalajlar kirlenme ihtimalini azaltır) karton ambalajlı yiyecek maddelerinde, ambalajın dış kısımları kireç kaymağı veya kimyasal bir madde ile silinir. Kuruduktan sonra dış kısımları atılır ve kullanılcak hale getirilmiş olur.
               * Tenek, cam ve plastik ambalajlı yiyecek maddeleri kutusu açılmadanevvel 30 dakika suda kaynatılarak veya su ve sabunla yıkanarak veyahut mikrop öldürücüde dezenfekte edilerek temizlenir.
               * Kural olarak açıktaki bütün sular dökülmelidir. Ancak bu gibi suları kullanmak mecburiyetinde kalınırsa, su iyice kaynatılmalı ( en az 30 dakika) ve içine su arıtma tabletleri atılmalıdır. Kapalı kap ve su şişelerindeki su, dış yüzeyleri temizlenmek suretiyle içilecek hale getirilir. Çeşme ve akarsuların suları tıbbi kontrolden geçirilmeden içilmemeli ve kullanılmamalıdır.

                5- Binaların Temizlenmesi

                Özellikle ahşap binaların temizlenmesi güçtür. Binalar kireç kaymağı ile fırçalanarak veya süngerle, sıcak sabunlu su ile veya çamaşır sodası ile yıkanarak veyahut havalandırılarak temizlenir. Ayrıca binalar, biyolojik temizleyici madde kullanılarak temizlenir.

                6- Açık Yerlerin Temizlenmesi

                Güneş ışığının bir çok mikroorganizmaları öldürücü etkisi olduğundan, genel olarak açıktaki gölgesiz yerleri temizleyebilir. Bununla beraber alçak ısılarda geölgeli bölgeler saatlerce tehlikeli olarak kalabilir. Geniş bölgelerin temizlenmesi mümkün değildir. Ancak, kirletildiğinden şüphe edilen önemli bölgeler, kimyasal temizleyiciler ve kostik eriyiği gibi temizleme maddeleri kullanılarak temizlenir.